شماره گذاری پایه های آی سی به چه صورت است؟ آیا مثبت و منفی خازن ها با یکدیگر تفاوت دارد؟ خازن های عدسی یا خازن های الکترولیت کدامند؟ آیا مقاومت دارای جهت است؟ این سوالات به عنوان سوالات پایه الکترونیک هستند که در این نوشته تلاش کردیم در خلال معرفی این قطعات الکترونیکی به آن ها پاسخ دهیم..
افرادی که تجربه کاری و یا تحصیلات در زمینه الکترونیک دارند، از اهمیت شناخت قطعات به صورت کامل آگاه هستند. اهمیت این موضوع باعث شده است تا یکی از سرفصل های مهم در دوره آموزش تعمیرات برد الکترونیکی در کرج که در آموزشگاه نوین البرز برگزار می شود، قطعه شناسی باشد. این مبحث به همراه سایر سرفصل ها به صورت مفصل توسط استاد دوره به صورت عملی و شفاهی تدریس خواهد شد. از این رو کارآموزان با کسب دانش کافی همچنین مهارت های تعمیری که در طول دوره به دست می آورند، می توانند پس از اتمام دوره در آزمون مدرک فنی حرفه ای شرکت کرده و پس از آن وارد بازار کار شوند.
معرفی انواع قطعات الکترونیکی روی برد الکترونیکی
ابتدا گریزی می زنیم به معرفی قطعات الکترونیکی ، بیان نقش آن ها به صورت کوتاه، توضیح پایه ها، شماره گذاری و مثبت و منفی پایه ها و هر آنچه که برای نقشه خوانی و مونتاژ قطعات لازم است.
آی سی LM386
اولین قطعه ای که معرفی می شود، آی سی LM386 است. در کل آی سی ها به صورت زوج پایه دارند و مغز متفکر مدار تلقی می شوند. این آی سی هشت پایه دارد و همانطور که در شکل زیر مبینید، زائده ای نیم دایره شکل، در قسمت بالای آن قرار دارد.
زمانی که آی سی را به سمت بالا بگیرید، طوری که این زائده در بالا قرار بگیرد، شماره گذاری پایه ها از پایه بالا سمت چپ شروع می شود. در سمت راست نیز از پایین شماره گذاری ادامه پیدا می کند تا پایه آخر که در موقعیت بالا سمت راست قرار گرفته است.
آی سی ATMEGA8 – 16PU
یکی از قطعات الکترونیکی آی سی ATMEGA8 است که بیشتر برای برنامه نویسی استفاده می شود. به این صورت که برنامه نویس پس از نوشتن کد، آن را داخل این آی سی می ریزد و سپس داخل مدار جا داده می شود. آی سی پس از برقراری اتصالات و شروع به کار، برنامه که به آن داده شده است را اجرا می کند.
این آی سی نیز زائده ای در بالا دارد و یک نقطه در کنار آن قرار گرفته است. پایه شماره یک از کنار همین نقطه شروع می شود.
آی سی 4017
این آی سی نیز 16 پایه دارد که هشت پایه سمت راست و هشت پایه سمت چپ جای گرفته است. شماره گذاری آن نیز دقیقا به صورتی ست که برای شماره گذاری آی سی LM386 توضیح دادیم. یعنی پایه سمت چپ بالا عدد یک میگیرد و به سمت پایین شماره ها بیشتر می شود.
سوکت های آی سی نیز همان زائده ای را که آی سی ها دارند، دارا می باشند. زمانی که سوکت روی برد قرار دارد و می خواهیم آی سی را مونتاژ کنیم، پایه ها رو طوری که روی سوکت قرار می دهیم که دو زائده بر هم منطبق شوند.
ترانزیستور
یکی از قطعات الکترونیکی مهم ترانزیستور ها هستند. این قطعه دارای شکل ها و مدل های مختلفی است، اما همه آن ها دارای سه پایه می باشند. در شکل زیر ترانزیستور C945 را مشاهده می کنید. این ترانزیستور از سه پایه Emitter، Collector و Base تشکیل شده است. شما زمانی که شکل شماتیک ترانزیستور را در مدار خود می بینید، باید این سه پایه را پیدا کنید.
برای این کار می توانید اسم ترانزیستور را در گوگل و در بین قطعات الکترونیکی سرچ کنید، در قسمت تصاویر شکل شماتیک و شماره گذاری پایه های آن را پیدا خواهید کرد. حال با توجه به شکل واقعی ترانزیستور که پایه ها شماره گذاری شده اند، باید سه پایه نام برده در بالا را به صورت صحیح در مدار قرار دهید.
نکته مهم این است که حتما به نام گذاری پایه ها دقت کنید. چون هر ترانزیستور با ترانزیستور دیگر متفاوت است. همچنین زمانی که شما یک ترانزیستوری را ندارید، می توانید از مشابه آن استفاده کنید. برای پیدا کردن نوع مشابه می توانید در گوگل به عنوان مثال سرچ کنید ” مشابه ترانزیستور c945 ” نتایج زیادی برایتان نمایان خواهد شد.
دیودها
قطعه الکترونیکی دیگری که قصد داریم درباره آن صحبت کنیم، خانواده دیودها هستند. معروف ترین دیودی که اکثر ما به کرات دیده ایم، دیود نورانی است. در شماتیک دیود دو فلش روی آن کشیده می شود که این نشان دهنده دیود نورانی بودن آن است.
در زیر کلاهک دیود نورانی یا همان LED زائده بزرگتری وجود دارد که در واقع پایه منفی و کوتاه ما است. به همین ترتیب زائده کوچکتر، پایه مثبت و بلند تر را به ما معرفی می کند.
نوع دیگری از دیودها را نیز در شکل زیر مشاهده می کنید. در این دیودها پایه منفی با یک خط دور دیود مشخص و شماره آن همیشه روی دیود نوشته شده است.
دیودهای دیگری نیز در بازار وجود دارد. به عنوان مثال یکی از پراستفاده ترین آن ها، دیود زنر که پایه منفی آن با خط مشکی دور دیود مشخص شده است.
اطلاعات جامع و کامل به همراه تصاویر کاربردی در مورد دیود ها را می توانید در دیود چیست و چه کاربردی دارد؟ مطالعه کنید.
خازن ها
یکی از معروف ترین قطعات الکترونیکی، خازن ها هستند. در کل دو مدل خازن پر استفاده داریم : خازن های الکترولیت یا کپسولی و خازن های عدسی. روی خازن ها، مقدار ظرفیت و ولتاژ آن ها نوشته می شود. مثلا در شکل زیر خازنی کپسولی با 1000 میکروفاراد ظرفیت و 16 ولت ولتاژ مشاهده می کنید.
خازن ها نیز دو پایه دارند و پایه منفی گاها به صورت فلش های پیاپی و یا با یک خط ممتد سفید نشانه گذاری شده است. در شماتیک خازن، سمت پایه منفی را پر رنگ تر می کشند و سمت پایه مثبت، با خط صاف معمولی نشان داده می شود.
همچنین در تصویر زیر نمونه ای خازن عدسی قابل مشاهده می باشد. این خازن نیز دو پایه یکسان دارد. به عبارتی دیگر، برای این پایه ها مثبت و منفی تعریف نشده است و می توانید از هر سمت آن را روی مدار قرار دهید. درست مثل مقاومت ها.
مقاومت ها
از قطعات الکترونیکی که بستن مدار بدون آن محال است، مقاوت ها هستند. در شماتیک مقاومت ها را به صورت خط زیگزاگی نمایش می دهند. مقاومت هایی که در شکل زیر میبینید، مقاومت های ثابت هستند که شماره آن ها به صورت رنگ روی آن نشان داده شده است. از جدولی که در تصویر میبینید برای محاسبه شماره مقاومت استفاده کنید.
مثلا مقاومتی که رنگ قهوه ای و مشکی داشته باشد. به ازای رنگ قهوه ای شماره یک، به ازای رنگ مشکی شماره 0. یعنی عدد 10. رنگ قرمز نیز عدد 2 را نشان می دهد که 10 باید به توان آن برسد، یعنی 10 به توان 2 که می شود 100. حال عدد 10 ضرب در 100 شده و مقدار مقاومت به اهم به دست می آید. در اینجا 1000 اهم یا 1 کیلو اهم، مقدار این مقاومت است.
فتوسل یا مقاومت نوری، نوع دیگری از مقاومت ها هستند. این مقاومت با تغییر مقدار نور دریافتی، مقاومت شان کم و زیاد می شود. همچنین پتانسیومتر یا مقاومت های متغیر نیز کاربردهای زیادی دارند. این مقاومت ها سه پایه دارند، در شماتیک، پایه وسط را با فلش نشان می دهند و دو پایه دیگر شبیه به هم هستند.
در پایان با امید اینکه این مطلب برایتان مفید بوده باشد، به معرفی سایر دوره های رشته برق و الکترونیک که در آموزشگاه نوین البرز در حال برگزاری هستند می پردازیم. لذا در صورتی که علاقه مند به یادگیری حرفه های قنی هستید می توانید در دوره هایی مثل آموزش تعمیرات موبایل در کرج ، آموزش تعمیرات لوازم خانگی در کرج ، آموزش تعمیرات لپ تاپ در کرج ، آموزش تعمیرات کامپیوتر در کرج و … شرکت کنید. دوره های نام برده بسیار مرتبط با دوره تعمیرات بردی است که در ابتدای مقاله معرفی شد. در نتیجه با حضور در چندین کلاس، می توانید به فردی متخصص با درآمد بسیار عالی تبدیل شوید.
