تابلو برق صنعتی یکی از اجزای ضروری در هر محیط صنعتی است که برای مدیریت و کنترل برق در دستگاه ها و ماشین آلات مختلف استفاده می شود. این تابلو ها انواع گوناگونی دارند که بسته به نوع کاربرد و نیاز خاص هر صنعت طراحی می شوند. از تابلوهای توزیع و کنترل موتورها گرفته تا تابلوهای فرمان و اندازه گیری، هر کدام ویژگی ها و کاربردهای متفاوتی دارند. انتخاب درست تابلو برق مناسب می تواند تاثیر زیادی در عملکرد بهینه دستگاه ها و افزایش ایمنی در محیط های صنعتی داشته باشد.
همراه باشید تا با انواع تابلو برق صنعتی آشنا شوید.
اگر به رشته برق صنعتی علاقه مند هستید، می توانید اطلاعات تخصصی تر به همراه تمرین های عملی تحت نظر استاد مجرب، را از طریق شرکت در دوره آموزش برق صنعتی در کرج که آموزشگاه نوین البرز آن را ارائه و برگزار می کند، بدست بیاورید. در این دوره علاوه بر آموزش تابلو برق ها، می توانید مفاهیم، تکنیک ها و مهارت های گسترده دیگری را نیز کسب کنید.
آموزش برق صنعتی در کرج
انواع تابلو برق صنعتی از نظر ساختار و طراحی
تابلو برق های صنعتی بر اساس نیازها و ویژگی های مختلف، طراحی و ساخته می شوند. این تابلوها با توجه به نوع کاربرد، از ساختارها و ویژگی های متفاوتی برخوردارند که در ادامه به معرفی برخی از رایج ترین آنها می پردازیم:
تابلو برق فلزی محفوظ (Metal Enclosed)
این نوع تابلو برق دارای بدنهای فلزی است که تمام قطعات مهم الکتریکی مانند ترانسها، کلیدها و شینهها را در داخل خود جای میدهد. تمام بخشهای این تابلو، به جز چند قسمت محدود، از فلز ساخته شده و برای امنیت بیشتر به زمین متصل میشود.
تابلو برق فلزی محفوظ (Metal Enclosed)
تابلو برق با روکش فلزی (Metal Clad)
در این مدل، محفظهها به صورت جداگانه از هم طراحی شدهاند. این ویژگی کمک میکند که در صورت بروز مشکل یا خرابی در یک محفظه، باقی محفظهها تحت تاثیر قرار نگیرند و بدون مشکل به کار خود ادامه دهند. این نوع طراحی امنیت بالاتری دارد و برای مواردی که نیاز به کارکرد مستقل هر بخش است، مناسب است.
تابلو برق با روکش فلزی (Metal Clad)
تابلو برق کشویی (Withdrawable)
تابلو برق کشویی به دلیل طراحی خاصش امنیت بیشتری دارد و کار سرویس و نگهداری آن سادهتر است. این ویژگیها باعث شدهاند که از این نوع تابلو برای کنترل موتور و تجهیزات حساس در صنایع مختلف استفاده شود.
تابلو برق کشویی (Withdrawable)
تابلو برق نوع محفظهای (Compartment Type)
این تابلوها زیرمجموعه تابلوهای Metal Enclosed هستند، با این تفاوت که محفظهها در این مدل بهطور مستقیم و به صورت یکپارچه به یکدیگر متصل میشوند. برخلاف تابلوهای Metal Clad که محفظهها به صورت جداگانه ساخته میشوند، این طراحی برای مکانهایی با فضای محدود مناسب است.
تابلو برق رک (Rack Type)
از دیگر انواع تابلو برق صنعتی ، میتوان به تابلو برق راک اشاره کرد. تابلو برق رک مانند یک قفسه است و به راحتی میتوان انواع محفظههای مختلف را روی آن نصب کرد. این تابلوها بیشتر برای نصب تجهیزات متنوع مانند سیستمهای کنترل، اندازهگیری، مخابراتی و الکترونیکی استفاده میشوند و نظم و ترتیب خاصی را برای قرار دادن قطعات فراهم میکنند.
تابلو برق رک (Rack Type)
تابلو برق Swing
تابلو برق Swing شباهت زیادی به مدل رک دارد، اما تفاوت آن در این است که دارای درب شیشهای متحرک است. این ویژگی باعث میشود که کاربر به راحتی بتواند به تجهیزات داخلی تابلو دسترسی داشته باشد و مشکلات را شناسایی کند. با این که این تابلو برق کاربردی است، قیمت آن معمولاً نسبت به مدلهای دیگر بالاتر است.
تابلو برق Swing
انواع تابلو برق صنعتی از نظر عملکرد
تابلوهای برق صنعتی با توجه به نیازهای مختلف صنایع و کاربریهای گوناگون، به دستههای متفاوتی تقسیم میشوند. در اینجا به معرفی برخی از انواع تابلو برق بر اساس عملکرد آنها پرداختهایم:
تابلو برق صنعتی کنترل موتور و روشنایی
این تابلوها بیشتر برای کنترل موتورهای الکتریکی و سیستمهای روشنایی در محیطهای صنعتی طراحی میشوند. در این نوع تابلوها از مدارات کنتاکتوری استفاده میشود که امکان روشن و خاموش کردن تجهیزات به راحتی را فراهم میکند و بهطور کلی برای کنترل دستگاهها در محیطهای مختلف بسیار کارآمد هستند.
تابلو برق صنعتی قابل برنامهریزی
این تابلوها برای کاربردهای پیشرفتهتر در صنایع بزرگ و پروژههای اتوماسیون طراحی شدهاند. بهطور معمول در این تابلوها از سیستمهای LOGO یا PLC استفاده میشود که به کاربران این امکان را میدهد تا فرآیندهای پیچیده و دقیق صنعتی را بهطور خودکار کنترل و مدیریت کنند.
تابلوهای خازنی برای بهبود کیفیت برق و کاهش تلفات انرژی در سیستمهای صنعتی بهکار میروند. این تابلوها با استفاده از خازنها ضریب قدرت سیستم را اصلاح کرده و از هدررفت انرژی جلوگیری میکنند. در صنایع با مصرف برق بالا، این نوع تابلوها نقش مهمی در بهینهسازی مصرف انرژی ایفا میکنند.
دستهبندی تابلو برق صنعتی بر اساس ولتاژ
تابلو های برق صنعتی بر اساس ولتاژ مورد استفاده، به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
تابلو برق فشار ضعیف (LV)
تابلوهای برق فشار ضعیف (LV) برای سیستمهای برقی با ولتاژ کمتر از 1000 ولت طراحی شدهاند و معمولاً در ساختمانها و صنایع کوچک به کار میروند. این تابلوها نقش حیاتی در کنترل و توزیع برق دارند و با استفاده از تجهیزات حفاظتی و کنترلی، از بروز مشکلاتی مانند اتصال کوتاه یا اضافهبار جلوگیری میکنند.
تابلو برق فشار ضعیف (LV)
تابلو برق فشار متوسط (MV)
این تابلوها برای ولتاژهای بین 1 تا 36 کیلوولت استفاده میشوند. معمولا در صنایع بزرگ و سیستمهای توزیع برق کاربرد دارند و قادر به مدیریت تجهیزات سنگینتر و پیچیدهتر هستند.
انواع تابلو برق صنعتی – تابلو برق فشار متوسط (MV)
تابلو برق فشار قوی (HV)
یکی از مهم ترین انواع تابلو برق صنعتی ، تابلو برق فشار قوی است. تابلوهای فشار قوی برای ولتاژهای بالای 36 کیلوولت طراحی میشوند و در صنایع انرژی، نیروگاهها و سایر کاربردهای بزرگ که به انرژی بالایی نیاز دارند، استفاده میشوند. این تابلوها نیاز به مراقبت و نگهداری دقیقتری دارند و در آنها از گازهایی مانند SF6 برای مدیریت دما و عملکرد استفاده میشود.
این دستهبندیها به شما کمک میکند تابلو برق مناسب با نیاز خود را بر اساس ولتاژ و کاربرد انتخاب کنید.
انواع تابلو برق صنعتی – تابلو برق فشار قوی (HV)
انواع تابلو برق صنعتی از نظر جنس بدنه
در انتخاب تابلو برق صنعتی، جنس بدنه نقش مهمی در کارایی و طول عمر دستگاه دارد. هر نوع جنس بدنه ویژگیهای خاص خود را دارد که آن را برای استفاده در محیطهای مختلف مناسب میسازد. در ادامه به معرفی انواع تابلو برق صنعتی از نظر جنس بدنه پرداختهایم:
تابلو برق فلزی
تابلوهای برق فلزی، معمولاً از ورقهای گالوانیزه یا استیل ضدزنگ ساخته میشوند که در محیطهای مرطوب و صنعتی بسیار مقاوم هستند. این تابلوها به دلیل استحکام بالا و مقاومت در برابر شرایط جوی سخت، در فضای باز و مکانهای با رطوبت بالا کاربرد دارند.
تابلو برق پلاستیکی (پلیکربنات)
این تابلوها از ترکیب رزینهای ترموپلاستیک و الیاف کربن ساخته میشوند که مقاومت خوبی در برابر خوردگی دارند. تابلو برقهای پلیکربناتی سبک و ارزان هستند و برای محیطهای مرطوب و شرجی مناسباند. اما ممکن است در برابر اشعه UV و حرارت بالا آسیبپذیر باشند.
تابلو برق کامپوزیت
تابلوهای کامپوزیتی از ترکیب الیاف شیشه و رزین پلاستیکی ساخته میشوند. این تابلوها بسیار مقاوم در برابر حرارت، اشعه UV، خوردگی و زنگزدگی هستند و عمر طولانی دارند. همچنین به دلیل عایق بودن مواد، خطرات ناشی از اتصالات برقی را کاهش میدهند.
انواع تابلو برق صنعتی از نظر جنس بدنه
تابلو برق فولاد کربن
تابلوهای فولاد کربن بهدلیل ویژگیهای ضد خوردگی خود برای استفاده در محیطهای مرطوب و شیمیایی مناسب هستند. این تابلوها برای صنایعی مانند داروسازی، غذایی و پزشکی که نیاز به مقاومت بالا دارند، انتخاب مناسبی هستند.
تابلو برق آلومینیومی
آلومینیوم، بهعنوان مادهای سبک و مقاوم در برابر خوردگی، برای ساخت تابلو برقها بسیار مناسب است. این تابلوها علاوه بر مقاومت بالا، بهخاطر قیمت پایینتر نسبت به سایر فلزات، گزینههای اقتصادی مناسبی محسوب میشوند.
تابلو برق استیل
تابلوهای استیل به دلیل ویژگیهای ضدزنگ بودن و مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی، برای استفاده در صنایع غذایی و دارویی انتخاب میشوند. این تابلوها بهخاطر خواص شستوشو و ضدعفونیپذیری بالایی که دارند، بین مردم بسیار محبوب است.
تابلو برق فایبرگلاس
فایبرگلاس به دلیل مقاومت بالای خود در برابر رطوبت، مواد شیمیایی و دماهای بالا، برای محیطهای مرطوب و شرجی مناسب است. تابلوهای برق فایبرگلاس در برابر خوردگی و دمای بالا مقاوم هستند و عمر طولانیتری دارند.
با توجه به نیاز محیطی و نوع صنعتی که در آن فعالیت میکنید، میتوانید تابلو برق مناسب با جنس بدنه مقاوم و با طول عمر بالا انتخاب کنید.
انواع تابلو برق صنعتی از نظر محل نصب
تابلو برقها به دو نوع بیرونی و درونی تقسیم میشوند. هرکدام برای شرایط خاص طراحی شده و ویژگیهایی دارند که استفاده از آنها را در محیطهای متفاوت ضروری میسازد.
انواع تابلو برق صنعتی از نظر محل نصب
تابلو برق بیرونی
تابلوهای برق بیرونی به طور معمول در فضاهای باز نصب میشوند و باید توانایی مقابله با شرایط محیطی مختلف را داشته باشند. این تابلوها باید در برابر بارش باران، گرد و غبار، نور مستقیم خورشید و تغییرات دمایی مقاوم باشند. به همین دلیل، بدنه این تابلوها از ورقهای فلزی مقاوم ساخته میشود که حداقل ضخامت آنها 2 میلیمتر است.
نکات مهم برای نصب تابلو برق بیرونی:
درب تابلو باید دارای قفلهای محکم و ایمن باشد.
برای جلوگیری از ورود آب و گرد و غبار، تمام درزها باید بهخوبی آببندی شوند.
تابلو باید بر روی سکویی نصب شود که حداقل 20 سانتیمتر از سطح زمین فاصله داشته باشد.
برای جلوگیری از آسیب به رنگ تابلو، باید از رنگهای ضدآفتاب برای رنگآمیزی آن استفاده شود.
این تابلوها معمولاً ابعادی در حدود 120 سانتیمتر ارتفاع و 40 سانتیمتر عمق دارند و برای استفاده در فضاهای باز طراحی شدهاند.
تابلو برق درونی
تابلوهای برق درونی بیشتر در فضاهای بسته و داخلی مانند کارخانهها، دفاتر اداری و محیطهای تجاری استفاده میشوند. این تابلوها نیز به دو نوع ایستاده و دیواری تقسیم میشوند.
تابلو برق ایستاده
این تابلوها برای استفاده در فضاهایی با نیازهای بیشتر طراحی شدهاند و معمولاً از ورقهای فلزی با ضخامت 2 میلیمتر ساخته میشوند. این تابلوها به دلیل ابعاد بزرگتر، برای فضاهایی که به تجهیزات بیشتری نیاز دارند مناسب هستند و معمولاً دارای اسکلت نگهدارنده مانند پروفیل یا نبشی هستند.
تابلو برق دیواری
این تابلوها برای نصب روی دیوار طراحی شدهاند و معمولاً از ورقهای با ضخامت کمتر (1.25 تا 1.50 میلیمتر) ساخته میشوند. این تابلوها مناسب فضاهایی هستند که نیاز به تابلوهای کوچکتری دارند.
این تابلوها به طور معمول برای محافظت از تجهیزات الکتریکی و برقی در فضاهای داخلی استفاده میشوند.
انواع تابلو برق صنعتی از نظر کاربرد
تابلوهای برق صنعتی انواع مختلفی دارند که هر کدام برای اهداف خاصی طراحی شدهاند. بسته به نوع کاربری، این تابلوها به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. در اینجا به معرفی سه نوع از رایجترین تابلوهای برق صنعتی از نظر کاربردشان میپردازیم:
انواع تابلو برق صنعتی از نظر کاربرد
تابلوهای برق توزیع
یکی از انواع تابلو برق صنعتی ، تابلوهای برق توزیع هستند. تابلوهای توزیع وظیفه توزیع برق به بخشهای مختلف یک سیستم را بر عهده دارند. این تابلوها برق ورودی از شبکه را دریافت کرده و آن را بین مصرفکنندگان مختلف (مانند دستگاهها، ماشینآلات و سیستمهای دیگر) تقسیم میکنند. آنها نقش حیاتی در مدیریت و هدایت برق دارند و معمولاً بهعنوان منبع تغذیه برای دیگر تابلوها و دستگاهها به کار میروند.
تابلوهای برق کنترل
تابلوهای برق کنترل برای نظارت و کنترل دقیق سیستمهای برقی طراحی شدهاند. این تابلوها تجهیزات مختلفی را برای اندازهگیری و بررسی وضعیت عملکرد سیستم بهکار میگیرند و به اپراتورها این امکان را میدهند تا تنظیمات سیستم را به راحتی اعمال کنند. معمولاً این تابلوها با PLC (کنترلکننده منطقی برنامهپذیر) تجهیز میشوند که از طریق آن میتوان عملکرد سایر اجزاء سیستم را مدیریت و کنترل کرد.
تابلوهای اصلاح ضریب قدرت
این تابلوها به منظور بهینه سازی مصرف انرژی و کاهش تلفات سیستم های برقی طراحی شدهاند. تابلوهای اصلاح ضریب قدرت به کمک خازنها، توان راکتیو را کاهش داده و راندمان سیستم را افزایش میدهند. به این ترتیب، استفاده از این تابلوها باعث کاهش مصرف برق و بهبود عملکرد سیستم میشود. این تابلوها معمولاً با رگولاتورهای مخصوصی تجهیز شدهاند که توانایی کنترل ضریب قدرت را دارند و این امر به حفظ تعادل سیستم کمک میکند.
نتیجه گیری
تابلوهای برق صنعتی از تجهیزات اساسی در صنایع مختلف هستند که به منظور حفاظت از دستگاهها و اپراتورها در برابر خطرات مختلف از جمله نوسانات برق و برقگرفتگی طراحی شدهاند. این تابلوها نه تنها به محافظت از تجهیزات کمک میکنند، بلکه با ایجاد نظم در چیدمان دستگاهها، دسترسی سریعتر و راحتتر اپراتورها را برای انجام تعمیرات و سرویسها امکانپذیر میکنند. تنوع در مدلها و طراحیهای تابلو برق، این امکان را میدهد که هر صنعت با توجه به نیاز خود از تابلوهای مناسب استفاده کند.
برای اطلاع از سایر دوره های در حال برگزاری آموزشگاه نوین البرز، مانند آموزش برق ساختمان در کرج و آموزش هوشمند سازی ساختمان در کرج ، می توانید با شماره های درج شده در سایت تماس بگیرید. مشاورین مجموعه با ارائه توضیحات شما را در انتخاب دوره مناسب، کمک خواهند کرد.
