توزیع برق در یک ساختمان، از طریق سیم ها و کابل ها صورت می گیرد. ساکنین ساختمان روزانه بارها و بارها از تجهیزات الکتریکی ساختمان برای امورات خود استفاده می کنند. اصولی انجام شدن این پروسه به صورت مستقیم با جان انسان ها ارتباط دارد. بنابراین لازم است تا افراد به شکل حرفه ای سیم کشی ساختمان را آموزش دیده باشند.
یکی از دوره های معتبر مرتبط، آموزش برق ساختمان در کرج است که توسط اساتید تحصیلکرده، برگزار می شود. عملی بودن این دوره، کمک زیادی در یادگیری کارآموزان و کاربردی بودن آموزه در بازار کار می کند. در این مقاله هر آنچه در مورد سیم کشی ساختمان نیاز است، از آشنایی با سیم ها و نحوه انتخاب آن ها گرفته تا ابزار سیم کشی ساختمان و روش های سیم کشی، مورد بررسی قرار گرفته اند.
سیم ها – انتخاب سیم و کابل
یکی از مهم ترین موضوعات در اجرای تأسیسات برق ساختمان، آَشنایی کامل با سیم و کابل است. موارد مهمی در انتخاب سیم و کابل دخیل هستند مثل رنگ سیم ( کابل ها معمولا مشکی رنگ هستند)، سطح مقطع، جنس هادی، مقدار جریان مجاز عبوری از آن و … .
تقاوت سیم و کابل
در بیان تفاوت هایی از سیم و کابل باید گفت سیم های مسی از یک یا چند رشته مسی تشکیل شده اند. بعضی از سیم ها به صورت رشته ای یا مفتولی ساخته می شوند که کاربردشان در تابلو برق و سیستم های برق فشار قوی است. برخی دیگر به صورت چند رشته نازک مسی ساخته می شوند که به آن ها چند رشته ای یا اقشان گفته می شود که کاربردشان بیشتر در مصارف ساختمانی است.
کابل ها نیز از کنار هم قرار گرفتن چند سیم به وجود می آید.
سطح مقطع یا نمره سیم و کابل
هر چه سطح مقطع سیم بیشتر باشد توانایی سیم برای انتقال جریان برق بیشتر و افت ولتاژ کمتر می شود. در واقع سطح مقطع یا نمره عامل اصلی در انتخاب سیم است.
عوامل موثر در انتخاب سایز سیم
موارد زیر باید در محاسبات برق کار مد نظر قرار داده شود. در غیر این صورت افت ولتاژ در سیم و کابل ممکن است بیشتر از چیزی باشد که انتظار داشتیم. این نقص باعث بروز خسارت های زیادی مانند آتشوزی، آب شدن سیم ها، برق گرفتگی و … می شود. این عوامل عبارتند از:
- حداکثر جریان عبوری از سیم
- طول سیم مورد استفاده
- دما و رطوبت هوای محیط
- نوع کاربری به صورت زیر خاک یا بیرون از خاک
سیم هایی که در تاسیسات الکتریکی ساختمان استفاده می شود معمولا دارای سطح مقطعی بین 1.5 تا 10 میلی متر مربع می باشند. در حالت کلی سیم هایی که وجود دارند سطح مقطع شان از 0.5 تا 500 میلی متر مربع است.
سیم ها مناسب برای سیم کشی ساختمان
اما سیم و کابل هایی که برای قسمت های مختلف تاسیسات برقی ساختمان استفاده می شود به قرار زیر هستند:
- برای روشنایی از سیم های 1.5 میلی متر مربع و برای پریزها 2.5 میلی متر مربع استفاده می شود. کابل سه رشته، کابلی ست که در این قسمت ها کاربرد دارد. در این کابل ها یک سیم برای فاز، یک سیم برای نول و یک سیم برای ارت تعبیه شده است.
- برای کولر آبی از جعبه فیوز تا کلید کولر، از سیم سه رشته استفاده می شود. هر کدام از این رشته ها 2.5 میلی متر مربع هستند. از کلید تا خود کولر از کابل 5 رشته استفاده می شود. که هر کدام از رشته های دارای سطح مقطعی به اندازه 1.5 میلی متر مربع می باشند. به این ترتیب که یک رشته برای دور تند، یک رشته برای دور کند، یک رشته برای نول، یک رشته برای ارت و یک رشته برای پمپ آب استفاده می شود.
- سیم 4 میلی متر مربع مناسب برای کولر گازی ست. کابل برق ورودی ساختمان 4، 6 یا در برخی موارد 10 میلی متر مربع سطح مقطع دارد که بستگی به مصرف ساختمان، تک فاز یا سه فاز بودن، فاصله کنتور تا تیر برق و … متفاوت است. اگر در مناطقی که این سیم های استفاده می شوند، دما بالا باشد (مانند مناطق جنوبی ایران)، باید به اندازه 30% افت ولتاژ بیشتر در نظر گرفته و از سیم و کابل با سطح مقطع بزرگتر استفاده شود. چرا عبور جریان از سیم به خودی خود باعث تولید گرما در سیم می شود؛ حال در مناطق گرم مثل بندرعباس در روزهایی که دمای هوای بالاست، سیم ها داغ تر از حالت نرمال شده و باعث بروز حادثه می گردد.
- برای آسانسور نیز کابل 5 رشته توصیه می شود. سه رشته از این 5 رشته برای سه فاز، یک رشته برای نول و رشته آخر برای ارت تعیین شده اند. معمولا سایز هادی برای آُسانسور برای ساختمان هایی که تا شش طبقه هستند و ظرفیتی بین 4 تا 6 نفر دارند، نمره 6 است که باز هم بنا به شرایط می تواند متغیر باشد.
ابزار سیم کشی ساختمان
برق کشی ساختمان شامل چند بخش می شود. اولین بخش شامل اجرای سیم کشی، لوله گذاری ها و این موارد خواهد بود. برای پیاده سازی این مراحل، نیاز به تخریب دارید. پس ابزاری مانند مته هیلتی، دریل شارژی، لوله های PVC، قیچی برای برش لوله ها، فنر برای رد کردن سیم از داخل لوله ها و … را در ابتدای کار و برای مرحله تخریب بخشی از دیواره ها، بخشی از کف و … قطعا نیاز خواهید داشت.
در بخش دوم به عنوان برق کار، به بخش نصب تجهیزات می رسید. برای نصب تجهیزات نیز به ابزار ویژه ای نیاز دارید. به عنوان مثال سیم لخت کن اتوماتیک که باعث می شود آسیب کمتری به سیم برسد و همچنین به زور کمتری برای برداشتن عایق سیم نیاز داشته باشید. انبردست، سیم چین برای برش یا لخت کردن سیم ها، کاتر، پیچ گوشتی های دو سو و چهار سو، فازمتر برای تشخیص فاز در داخل دستگاه و اینکه از داخل سیم عبور کرده است یا نه، چسب برق یا ترمینالی، متر برای تنظیم ارتفاع تجهیزات و … .
بعد از اینکه کلیدها و پریزها را تراز کرده و در سر جای خود قرار دادید، متراژ و ارتفاع آن ها را به درستی رعایت کردید، نوبت به این می رسد که ولتاژ و جریان عبوری از این تجهیزات ( مثلا کلیدها و پریزها) چقدر هستند؟ آیا این میزان مناسب هستند یا خیر؟ برق کار برای این منظور از دستگاهی به نام مولتی متر استفاده می کند. این مولتی مترها می توانند به شکل کلمپی باشند که با صفحه کلمپ می توان جریان عبوری را تشخیص داد و یا از مولتی مترهای ساده استفاده کرد.
روش های سیم کشی برق ساختمان
برای اجرای سیم کشی دو روش می توان استفاده کرد.
روکار: بیشتر برای مکان های صنعتی و کارگاهی که زیبایی اهمیت زیادی ندارد استفاده می شود. به همین خاطر به راحتی داکت ها و لوله ها به صورت روکار نصب می شوند.
توکار: در ساختمان های مسکونی، تجاری و اداری که زیبایی مهم است، از روش توکار برای سیم کشی ساختمان استفاده می شود. با این روش روی دیوارها کنده کاری، سوراخ کاری، داکت کشی، لوله گذاری و … انجام نمی شود. پس در نهایت ظاهری آراسته و تمیز در دیوارها خواهیم داشت.
آموزشگاه نوین البرز سایر دوره های فنی مانند آموزش هوشمند سازی ساختمان در کرج ، آموزش لوله کشی ساختمان در کرج ، آموزش کلید سازی در کرج ، آموزش تعمیرات موبایل در کرج و … را در بهترین کیفیت و مطابق با استانداردها برگزار می نماید. شرکت کنندگان بعد از کلاس ها آمادگی شرکت در آزمون و دریافت مدرک فنی حرفه ای را دارند. با در اختیار داشتن مدرک و کسب مهارت های عملی در طول دوره، فرد می تواند وارد بازار کار شده و درآمد داشته باشد.
